Kalbin İletim Sistemi

Kalp gün boyunca hiç durmadan çalışan bir pompadır ve bu pompanın ritmi özel bir elektriksel düzenle yönetilir. Dinlenme hâlinde dakikada yaklaşık 70 kez, günde 100.000'den fazla atan kalp, bu istikrarlı ritmi kardiyak iletim sistemi sayesinde korur.

Kalp duvarının büyük bölümünü oluşturan miyokardiyum, ritmik olarak uyarılabilen kardiyak kas hücrelerinden meydana gelir. Bu hücreler kendi elektriksel uyarılarını oluşturabilen özelleşmiş pacemaker hücrelerine sahiptir. Kalbin doğal ritmini başlatan ilk merkez, sağ atriyumda yer alan sinoatriyal düğümdür; SA düğüm.

GÖRSEL  Sinoatriyal (SA) düğüm

SA düğüm, kalbin birincil pacemaker'ıdır. İçindeki özelleşmiş hücreler sinir sisteminden bağımsız biçimde düzenli aralıklarla depolarize olur. Sempatik ve parasempatik sinir sistemi bu frekansı talebe göre ayarlayabilir; ancak ritmi başlatan her zaman SA düğümdür.

SA düğümden üretilen uyarı önce sağ atriyuma, ardından sol atriyuma yayılır. Bu yayılım çok hızlı gerçekleştiğinden her iki atriyum neredeyse eş zamanlı kasılır ve kanı ventriküllere verimli biçimde aktarır. Bu senkron kasılma, ventriküler dolumu optimize eden temel mekanizmadır.

Elektriksel uyarı atriyumlardan ventriküllere geçmeden önce atriyoventriküler düğümde; AV düğümde kısa bir gecikmeye uğrar. Bu gecikme hayati öneme sahiptir: atriyumların tüm kanı ventriküllere aktarmasına zaman tanır. Aksi hâlde ventriküller erken kasılır, dolum azalır ve pompalama verimi düşer.

GÖRSEL  Kardiyak iletim sistemi

AV düğümden geçen sinyal His demeti aracılığıyla aşağı ilerler ve sağ ile sol dal olarak ikiye ayrılır. Bu ayrım sağ ve sol ventriküllerin eş zamanlı uyarılmasını sağlar. En hızlı iletim ise subendokardiyal iletim ağı (eski adı purkinje lifleri) aracılığıyla gerçekleşir; geniş çaplı bu lifler elektriksel sinyali yüksek hızda ileterek ventriküllerin tüm bölgelerine neredeyse aynı anda depolarizasyon ulaştırır.

Bu koordineli sistem sayesinde kalp, kanı önce atriyumlardan ventriküllere, ardından pulmoner ve sistemik dolaşıma verimli biçimde yönlendirir. İletim hızındaki küçük değişimler bile kalp debisini doğrudan etkiler; bu nedenle iletim sistemi kardiyovasküler fizyolojinin en hassas düzenleyici mekanizmalarından biridir.

Bu elektriksel koordinasyonun çıktısı, bir sonraki başlıkta ele alacağımız kardiyak döngüde somutlaşır; her kasılma ve gevşeme evresi bu iletim sisteminin zamanlamasına doğrudan bağlıdır.

Sonuç olarak,

Konuya ilişkin bilginizi tamamlamak ve kendinize seviye atlatmak için önceki ve sonraki yazılara göz atmayı ihmal etmeyin. Linklere aşağıdan ulaşabilirsiniz.

SSPS - level up yourself

Bu ve sitemizde yer alan diğer yazılar SSPS spor ve sağlık bilimleri kütüphanesi kaynakları kullanılarak hazırlanmıştır.